Polen, een land dat je verwachtingen overtreft!

Op onze roadtrip door Oost-Europa was onze eerste echte ontmoeting met Oost-Europa in Polen.
Hoe stom het ook klinkt, ik vond het wel een beetje eng om naar Polen te gaan. Er leven natuurlijk vele vooroordelen over Polen en de inwoners. Dus zodra we de grens over waren bij Duitsland, gingen de deuren op slot en had ik ondertussen de meest waardevolle spullen (paspoort, telefoon en pinpas) in mijn tasje gedaan, die weer onder mijn kleren zat. Ik schaam me er achteraf gewoon voor, dat ik zulke maatregelen getroffen had. Na mijn ervaring met Polen waren al de vooroordelen ook als sneeuw voor de zon verdwenen…

We reden met een Landrover Freelander en volgden onze oude vertrouwde TomTom. Niet wetende dat wij later dankbaar zouden zijn, dat we deze auto meegenomen hadden. Want zodra we een paar kilometer de Poolse grens over waren, veranderde de gloednieuw aangelegde snelweg in een weg waar al zeker 10 jaar geen onderhoud aan gepleegd was. Blij dat wij waren met onze ‘tank’-auto! Hij trotseerde zonder moeite de hobbelige weg. Het was een rare gewaarwording. De ‘snelweg’, zoals de TomTom aangaf, liep ook ineens door een klein dorpje. We wisten niet meer zeker of we nou goed zaten of niet, maar we bleven het pratende apparaatje toch maar volgen. Wat net snelweg was, liep nu door een oud dorpje waar de koeien nog in de tuin stonden.

Na ongeveer een uur moest er getankt worden en toen begonnen bij mij de zenuwen toe te slaan. Mijn vriend zou de auto uitgaan en ik moest op een onbekende plek in Polen als blonde Westerse meid alleen in de auto blijven, terwijl hij ging betalen. Bang voor de Oost-Europeanen die als dieven bekend staan. Bang dat mijn deur opengetrokken zou worden en al het kostbare ons ontnomen zou worden. Ik geloof niet dat ik eerder zo vaak de autospiegels gebruikt heb terwijl ik stilstond. Het zweet was me al uitgebroken door de hitte die de Poolse zomer kent, maar op dit tankstationnetje had ik het nog net even iets warmer. Weer angst voor niets, want natuurlijk gebeurde er niets.

De rest van de trip liep gesmeerd en rond een uur of zes ’s avonds waren we op de plaats van bestemming: net buiten het centrum van Warschau. Een vriend van mijn vriend had een Pools vriendinnetje. Haar ouders verhuurden meerdere appartementen in Warschau en toevallig was een van de verhuurders deze zomer een lange tijd weg, waardoor wij gebruik mochten maken van hun appartement. Helemaal voor niets! Wat een geluk. Het was een simpel appartement, wel lekker dicht bij het openbaar vervoer en het had ook nog eens een bad!

We zijn vervolgens met onze vriend en onze ‘gids’, zijn vriendinnetje Aleksandra een hapje gaan eten in het centrum van Warschau. Op de een of andere rare manier worden meisjes die Aleksandra heten daar Ola genoemd als soort van afkorting.

Bij aankomst in het centrum lijkt Warschau een grote moderne stad. Verschillende stijlen sieren de stad. Moderne winkels en gezellige restaurantjes zijn volop aanwezig. Daarnaast staan er her en der nog echt oude Oost-Europese gebouwen, waarvan je verwacht dat ze er staan. Groot en statisch.

De volgende ochtend heb ik samen met mijn vriend een rondje centrum gedaan. Een beetje gewinkeld en later sloten Ola en haar vriend zich bij ons aan. Ze namen ons mee naar het oude centrum van de stad. Werkelijk een eye-opener! Echt niet wat ik van Warschau verwacht had. Grote pleinen, promenades, kleine steegjes en leuk gekleurde huisjes! Ook de Universiteit van Warschau ligt ook midden in het centrum. Het middelpunt van het oude centrum is toch wel het marktplein, oftewel Rynek Starego Miasta. Vanaf dit plein is ook het grote voetbalstadion te zien, die speciaal gebouwd is voor het EK van 2012. In dit opvallende rood-witte stadion kunnen maar liefst 58.500 supporters. Ter vergelijking: in de Amsterdam Arena kunnen er 53.052 in.

Warschau is een miljoenenstad, maar daar is in het centrum niet veel van te merken. In de zomer is het wel druk, maar gelukkig hoef je niet op de koppen te lopen. De sfeer is heerlijk en met de zon op je bol en een heerlijk briesje die door het centrum waait, is het goed toeven op het marktplein.

’s Avonds werden wij meegenomen naar een muziekevenement aan de rivier, de Wisla. Het witte wijntje dat ik daar te drinken kreeg, was mierzoet. Helaas sprak de bardame te weinig Engels om te vragen of ze toevallig droge wijn had. Het was een heerlijke avond aan het water.

De dag erna werden we uitgenodigd bij Ola’s familie thuis. Hier genoten we van heerlijk eten en leerde ik de Poolse keuken kennen. De wijk waarin zij wonen, ligt ongeveer een kwartier buiten het centrum van Warschau. Niet ver hier vandaan ligt een legerterrein waar het Poolse leger soms oefent. Voor burgers is dit verboden terrein, maar de buurtbewoners hebben een ongeschreven regel met het leger, dat zij na ‘oefentijden’ het terrein wel op mogen. Aangezien Ola en ik in dit gezelschap in de minderheid waren qua vrouwen, werd het een avondje off-road rijden. Zo moest ook onze oude Freelander er aan geloven om het woeste terrein te betreden. De ouders van Ola hebben een gigantische Mercedes Jeep met wel twee versnellingspoken (ik als niet-autokenner, wist niet eens dat dit bestond!) waardoor zij zonder moeite de ene na de andere bult op reden. Ons bakkie kan best wat aan, maar had op dit terrein toch best wat moeite met de metershoge zandheuvels. Na een tijdje ruilde we van plek en mocht ik meerijden in de grote Mercedes. Dit voelde toch wel wat zekerder, aangezien we door flinke waterplassen heen moesten, waarbij het water de Freelander bijna verzoop.  Helaas werd ik tijdens deze auto-wissel lek gestoken door de honderden muggen die huisden op het begroeide terrein.

De volgende dag zat onze tijd in Warschau er alweer op. We hebben in een van de overdekte winkelcentra nog een doos met overheerlijke cupcakes gehaald (veel zoetigheid in Warschau!) om de ouders van Ola te bedanken voor de gastvrijheid. Vervolgens vervolgden we onze toch door Polen. Op naar het helaas niet zo leuke, maar oh-zo belangrijke Auschwitz. De afstand van Warschau naar Auschwitz is te doen. De kortste route bedraagt 312km en hier doe je iets minder dan vier uur over. Met een gewone auto goed te doen dus.

Hoe dichter we in de buurt kwamen van Auschwitz, hoe meer spanning ik voelde. Je hebt zoveel verhalen gehoord en zoveel nare beelden gezien op tv dat je er toch met enige afschuw naar toe gaat. Wel is het een plek, waar je minstens 1x in je leven moet zijn geweest. Mijn vader had me van te voren al bang gemaakt, dat zijn collega er huilend weg is gegaan. Dus ik bereidde me voor op het ergste.

Je kunt Auschwitz alleen in met een gids. Je betaalt voor een guided-tour en kunt kiezen uit verschillende talen (geen Nederlands overigens). Vervolgens loop je met een groep achter je gids aan. De tour duurt rond de 4 uur! Hij/zij neemt je eerst mee naar het kamp met de grote gebouwen oftewel Auschwitz I, het gevangenkamp wat later administratief centrum werd. Hier bevindt zich nu een museum, waar je de verhalen leest, duizenden foto’s ziet en de afschuwelijke verzameling van de afgepakte tassen, kleding en kilo’s afgesneden mensenhaar. Het schrik-effect dat ik verwachte bleef tot nu toe weg, totdat je koffertjes ziet waar iets op staat als: ‘Willemsen, Den-Haag’. Ineens is het dan heel dichtbij. Zeker van die verzameling mensenhaar lopen de rillingen je over de rug. Dat het schrik-effect eerder weg bleef bij mij, is waarschijnlijk doordat wij er op een bloedhete zomerse dag waren en je niet direct geconfronteerd wordt met het verleden. Als je niet beter zou weten loop je gewoon tussen een stel gebouwen door.

Vervolgens werden we met de gids in een busje gezet om naar  Auschwitz II-Birkenau te gaan. Het kamp waar de trein aan kwam en waar de honderden barakken staan. Ik vond dit deel heel erg indrukwekkend. Je gaat met je gids enkele barakken in en krijgt hier nare verhalen te horen over de barre omstandigheden waarin de mensen leefden.               Ook kun je de wachttoren betreden. Je eindigt vervolgens bij de plek waar de crematoria stonden. Toen de dreigende capitulatie aan de Russen dichterbij kwam, wilden de Nazi’s de bewijzen van hun gruweldaden uit wilden wissen en hebben  zij deze crematoria zo snel mogelijk met de grond gelijk gemaakt. Vervolgens ben je een tijdje vrij om te lopen waar je wil, voor je weer opgewacht wordt door het busje.  Helaas word je zoals bij elke toeristische attractie geattendeerd op de ‘souvenirs’ die je  kunt kopen. Zo ook hier. Schaamteloos in die zin, maar er zitten wel interessante dingen bij. Zo raadde onze gids het boek ‘I was doctor Mengele’s assistant’ aan. Dit boek gaat over een gevangen Joodse arts die Dr. Mengele’s assistent werd in Auschwitz. Tijdens de autorit die volgde, naar het volgende Oost-Europese land, hebben wij dit boek in één ruk uitgelezen. Door dit boek krijg ik nu wel acute rillingen over mijn lijf als ik alleen al aan Auschwitz denk.

Ik heb me overigens nooit meer onveilig gevoeld en heb dat onder-je-kleding-tasje al helemaal niet meer aangeraakt in Polen. Al mijn vooroordelen zijn verdwenen. Ik kan Polen en vooral Warschau aanraden om te bezoeken. Het is een moderne stad, mooie architectuur en het overtreft al je verwachtingen.

Tip: De polen houden erg aan hun eigen plaatsnamen vast en die verschillens soms flink met hoe wij ze in Nederland gewend zijn. Zo is Warschau in het Pools Warszawa en Auschwitz is O?wi?ci. Grote stad Krakau lijkt dan wel weer op wat wij kennen: Kraków. Dus ga je naar Polen, houd een lijstje met Poolse en Nederlandse namen bij de hand.

Bezienswaardigheden:

-Rynek Starego Miasta: dit is het grote marktplein met de leuke gekleurde huisjes er omheen.
-Paleis van Cultuur en Wetenschap: Een gigantisch gebouw wat de Polen van de Sovjet-Unie cadeau gekregen hebben. Om die link met het verleden zien sommige Polen het gebouw liever verdwijnen. De toren is niet te missen en biedt voor geïnteresseerde bezoekers een fraai uitzicht voor de stad.
-Johanneskathedraal: (Poolse naam: Katedra ?w. Jana) Een van de oudste kerken van de stad. Hier werden vroeger veel hertogen gekroond of begraven. De kathedraal is te vinden aan ?wi?toja?ska 8.
-Het koninklijk paleis: (Poolse naam: ‘Zamek Królewski w Warszawie’) De plek van het paleis dient al sinds de 13^e eeuw als plaats voor Koninklijke paleizen. Sinds de 17^e eeuw heeft het zijn gestalte, die het nu nog heeft. Het paleis is open voor publiek en is te vinden aan Plac Zamkowy 4.

- De voormalige concentratiekampen van Auschwitz: Zeker de moeite waard en helpt je zeker herinneren hoe goed wij het nu hebben.